kolor

brak

galaretka_pojaw

obraz

Czy wiecie, że Kraków był zamykany na noc?! 
I po co nad wejściem do Sukiennic wisi ostry nóż?

toczek

kwadrat

Zapraszam Was na niezwykły spacer po Krakowie, z obwarzankiem oczywiście!

wstep

... ale może najpierw się przedstawię! Nazywam się Agata, mam 10 lat i choć mieszkam w Krakowie to nie mogę powiedzieć, że znam go jak "własną kieszeń" - miasto ma tyle zagadek  i tajemnic! Poszukacie ich razem ze mną?

klik

przesun_od_rodzica

Czy Kraków jest stary? Pewnie! Kraków jest jednym z najstarszych miast Polski, jego historia ma ponad 1000 lat! Był dawną stolicą naszego kraju i siedzibą królów.

czy kraków jest stary

Dawniej cały Kraków otoczony był warownymi murami. Do miasta można było wejść przez 7 miejskich bram z ciężkimi, dębowymi wrotami i żelazną broną - kratą opuszczaną na łańcuchach. Wszystkie bramy do miasta zamykano na noc i nie wpuszczano spóźnialskich!

shake

rozwin

zamykana brama

przejscie

Dlaczego wokół Krakowa zbudowano wysokie, grube mury? Które zdania są prawdziwe, a które fałszywe, jak myślicie?

odwracana-ikona

ramka kwadrat

Mury chroniły mieszkańców przed najazdami wroga - na Kraków często napadali Tatarzy.

Z murów zrzucano na najeźców wrzątek i gorącą smołę.

Mury zbudowano, by chronić Kraków przed Smokiem Wawelskim.

mury miejskie

Wokół murów przebiegała fosa - głęboki rów wypełniony wodą. Zobacz, jak dziś wyglądają mury Krakowa!

Planty

Patrząc na to niewielkie przejście, aż trudno uwierzyć, że  dawniej była to...

Tędy wjeżdżali do miasta królowie i ważni goście.

zniknij

oddal

Tak właśnie rozpoczynała się DROGA KRÓLEWSKA, czyli trasa, którą pokonywał król wjeżdżając do miasta i jadąc do swej siedziby - na Wawel. To dlatego ulica Floriańska to najbardziej reprezentacyjna ulica Krakowa!

brama floriańska

kropki

Przy ulicy Floriańskiej miał swoją pracownię słynny krakowski malarz - zapukajcie do jego drzwi!

Walczyłem pędzlem o niepodległość! 
Oczywiście niedosłownie! Na swoich obrazach malowałem momenty chwały polskiego państwa przypominając nam, Polakom, że warto walczyć o Polskę!

dom matejki

Ulicą Floriańską dochodzimy do Rynku, a tu do naszego obwarzanka już zlatują się skrzydlate obżartuchy! Nakarmmy je, a z pewnością opowiedzą nam ciekawą historię...

Czy wiecie, że krakowskie gołębie to podobno zaklęci rycerze? 
Według legendy pewien książę chciał zostać królem i potrzebne mu były pieniądze. Zawarł więc umowę z czarownicą. Wiedźma zamieniła jego rycerzy w gołębie, które wydziobywały kamienie z murów i zamieniały je w złoto. Jednak książę pieniądze roztrwonił, a rycerze są gołębiami po dzisiejszy dzień.

kosciół mariacki

Za chwilę wybije pełna godzina i z jednej  
 z wież Kościoła Mariackiego usłyszymy grany na trąbce hejnał. Jak myślicie, z której?

hejnał

Sklepienie wygląda, jak nocne niebo -  
 na granatowym tle błyszczą złote gwiazdy!

Tu poszukajcie namalowanych aniołów - projektował je Jan Matejko

Nowy slajd

Pewnego dnia sklepienie w Kościele Mariackim osunęło się niszcząc główny ołtarz. O wykonanie nowego ołtarza poproszono mistrza Wita Stwosza, a był to wtedy jeden z najwybitniejszych artystów europejskich. Przybył do Krakowa z Niemiec, z Norymbergii. Wykonanie ołtarza zajęło rzeźbiarzowi aż 12 lat!

Ołtarz powstał w 1489 roku, a to znaczy, że...

Czy wiesz, że podobno podczas renowacji ołtarza znaleziono za nim skórzany bucik - ciżemkę? 

Według legendy ubogi wiejski chłopczyk Wawrzynek bardzo lubił rzeźbić. W Krakowie dostrzeżono jego talent i oddano pod opiekę słynnego mistrza Wita Stwosza, który nadzorował pracę nad ołtarzem do znajdującego się przy rynku Kościoła Mariackiego. Sam król dał chłopcu w prezencie żółte, skórzane trzewiki. W dniu odsłonięcia ołtarza spostrzeżono, że u jednej z figur brak pastorału. Chłopiec wspiął się na ołtarz, by dorzeźbić brakującą część. Wtedy żółty bucik zsunął mu się ze stopy i spadł za ołtarz.
 
Jego bucik znaleziono podobno 400 lat później.

oltarz wita stwosza

A na Rynku słonecznie, gwarnie i wesoło! Może spotkamy Lajkonika?

galaretka

Lajkonik to tatarski rycerz na sztucznym koniku. Harce konika nawiązują do historycznego
wydarzenia - najazdów Tatarów na Kraków w XIII wieku. 
 
 
Według legendy Tatarzy nocowali w podkrakowskiej wsi Zwierzyniec, chcąc z rana zaatakować Kraków. Dostrzegli ich chłopi i w nocy napadli na śpiących Tatarów. Tatarzy uciekli spłoszeni, a chłopi przebrani w tatarskie stroje wjechali na koniach na rynek.

lajkonik

Ten dłuuuugi budynek na środku krakowskiego Rynku to Sukiennice. Można powiedzieć, że to taka dawna galeria handlowa! Znajdowały się tu kramy, w których sprzedawano różne towary, najczęściej sukno - grubą tkaninę produkowaną z owczej wełny. To właśnie stąd wzięła się nazwa budynku. Takie domy handlowe często budowano na placach miast leżących przy szlakach handlowych. Sukiennice miał także Wrocław, Poznań, Toruń, a także inne miasta Europy np. Drezno i Londyn.

Tu wisi nóż z legendy  
 o dwóch braciach, którzy budowali wieże Kościoła Mariackiego. 

Te “dziury” przy wejściu do Sukiennic to zagaszacze pochodni! Gdy Kraków nie miał jeszcze nocnego oświetlenia ulice po zachodzie słońca tonęły w mroku, a ludzie poruszali się trzymając w rękach palące się pochodnie, jak latarki. Przed wejściem do budynku pochodnie trzeba było zgasić.

Widzicie te śmieszne twarze na górze budynku?   
To MASZKARONY.
Niektóre nawet wystawiają język! 

Krużganki Sukiennic zaprojektował Jan Matejko podczas ich odnowienia. Tak Sukiennice wyglądały wcześniej.

sukiennice

prosty

Z babcią często chodzę po galeriach, ale nie tych ze sklepami tylko obrazami! W Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku, która znajduje się na piętrze Sukiennic można zobaczyć obrazy Jana Matejki. Są olbrzymie, prawda?

obraz matejki

Ulica Grodzka jest nieco dłuższa od ulicy Floriańskiej - możemy więc uciąć sobie nieco dłuższe pogaduchy. Może o obwarzanku? W końcu to najpyszniejszy symbol Krakowa!

nazwa obwarzanek wzięła się od odważania ciasta, czyli dokładnego odmierzenia składników

podobno zajadała się nimi królowa Jadwiga

nazwa obwarzanek wzięła się od obwarzania ciasta, czyli zanurzenia we wrzącej wodzie przed pieczeniem

obwarzanek

Niewielkie podejście i już jesteśmy na wzgórzu wawelskim. Widzicie bulwary wiślane - asfaltowe deptaki i ścieżki rowerowe? W prastarych czasach wzgórze otaczały rozlewiska i bagna. To podobno stąd wzięła się nazwa Wawel - słowo “wąwel” oznaczało “wyniosłość wśród mokradeł”.

Czy wiecie, że to właśnie tu, na wzgórzu Wawelskim narodził się Kraków? Tu założyło swój gród słowiańskie plemię Wiślan. Było to jeszcze przed powstaniem naszego państwa. Wiślanie nie znali ani krakowskiego Rynku, ani Sukiennic! Miejsce, gdzie potem powstał krakowski Rynek znajdowało się poza granicami grodu i był tam... cmentarz.

wawel

Tuż za mną Katedra Wawelska - najważniejszy kościół w Krakowie. W niej koronowani byli polscy królowie. 

swing_pojaw

Z wieży Katedry na Wawelu bije najsłynniejszy polski dzwon. Rozbrzmiewa w chwilach ważnych dla Krakowa i Polski. Do niedawna był największym dzwonem w kraju. Rozkołysanie go wymaga sporej siły i pracy zespołu 8 - 12 osób. Jak myślicie, jak się nazywa?

Jednym z najcenniejszych zabytków polskiej historii zachowanym na Wawelu jest Szczerbiec, miecz, którym...

katedra wawelska

Po tym dziedzińcu, po tych krużgankach przechadzali się królowie naszego kraju - może w szlafroku i królewskich bamboszach? Bo przecież były to ich rezydencje mieszkalne. Tu przyjmowano też ważnych gości.

krużganki

Z Wawelu schodzimy do pieczary Smoka Wawelskiego, niestety nie mam ze sobą żadnej owcy, ani barana napchanego siarką więc umykam stąd szybciutko... 

migotanie_pojawinie

Za czasów króla Kraka, władcy plemienia Wiślan i założyciela krakowskiego grodu, na zboczu wawelskiego wzgórza w wielkiej jamie zamieszkał smok. Król zdecydował się oddać rękę swojej córki temu, kto go zgładzi. Pewien młody szewczyk Skuba skórę barana napchał siarką i wystawił przed smoczą jamą. Smok porwał szybko barana i go zjadł. Wtedy siarka zaczęła parzyć jego brzuch, smok zionął prawdziwym ogniem. Chcąc uśmierzyć palący ból zaczął pić wodę z Wisły. Pił, pił, aż pękł. 
I tak sprytny szewczyk uwolnił Kraków od groźnego smoka.

smok wawelski

Opracowanie:
Adelina Pociecha Brama Floriańska - obraz olejny Marcina Zaleskiego 
Cyfrowa rekonstrukcja murów Krakowa - Muzeum Krakowa 
Zdjęcia Krakowa Wikimedia Commons autorzy: Zygmunt Put, Barbara Maliszewska, Mach240390.
 
Fotografia Głowy Wawelskie - Marcin Głodzik PhotoArt.net.pl

Kolorowanki Krakowskie Legendy do wydruku

ramka

Nagroda w konkursie Narodowego Instytutu Dziedzictwa

Z obwarzankiem po Krakowie