kolor

brak

obraz

Nowy slajd

oddal

kwadrat

Cśśś, słyszycie? To szum bałtyckich fal. Brzmi niczym wakacyjna muzyka, prawda? 
Patrzę na pływające w oddali okręty i zastanawiam się… skąd tu, u licha, wzięło się aż tyyyle wody!

szum fal

Dawno, dawno temu tu, gdzie dziś leży Polska, była kraina skuta lodem. Wiem, brzmi to jak jakaś bajka, ale to najprawdziwsza prawda! Pokrywa lodowa, która dziś znajduje się tylko na biegunach, dawniej sięgała aż po Tatry. Pod lodem była nie tylko Polska, ale też znaczna część Europy i połowa Ameryki Północnej.

rozwin

toczek

przesun_od_rodzica

ramka kwadrat

mapa lodowiec

Dowodów na to, że epoka lodowcowa to nie tylko animowana bajka poszukałam w muzeach.

klik

galaretka_pojaw

W okolicach kopca Kościuszki w Krakowie paleontolodzy odnaleźli ślady polowań na mamuty, między innymi kości mamutów, a nawet pierwsze mleczne zęby małych mamuciątek! Archeolodzy zaś znaleźli setki krzemiennych narzędzi, które należały do łowców z epoki lodowej.

Na terenie Ukrainy znaleziono zachowanego w doskonałym stanie nosorożca włochatego. Miał gęstą sierść i grube, długie włosy, które zapewniały mu dobrą ochronę przed surowym klimatem w trakcie zlodowaceń, oraz rogi, z których ten dłuższy służył do odkopywania roślin. Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN w Krakowie

W Jaskini Wierzchowskiej koło Krakowa znaleziono bardzo dużo kości niedźwiedzi jaskiniowych. Niedźwiedzie te były znacznie większe od znanych nam obecnie misiów. Sprawdźcie sami! 
Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN w Krakowie

przyrodnicze isez pan

kropki

ramka

Czy wiecie, że bohaterowie filmu animowanego „Epoka lodowcowa”, to prawdziwe zwierzęta pochodzące właśnie z tej plejstoceńskiej epoki lodowej, tylko zamieszkujące obszary Ameryki Południowej i Północnej? 

Sid to leniwiec naziemny. Był bardzo wielki i nie siedział na drzewach jak dzisiejsze leniwce w lasach równikowych. Potrafił stawać na tylnych łapach i wtedy osiągał ok. 5 metrów wysokości, czyli był dużo wyższy niż sam mamut, który miał ok. 3 metrów wysokości!

Diego – tygrys szablozębny to dopiero był wielki drapieżny kot! Osiągał wymiary współczesnego lwa afrykańskiego, czyli ponad 3 metry długości i miał barrrdzo dłuuugie kły, nawet do 15 centymetrów.

Uparciuch Scrat to wiewiórka szablozębna. Podobne ssaki naprawdę zamieszkiwały Ziemię, ale nie były rówieśnikami mamutów i tygrysów szablozębnych z epoki lodowcowej, lecz żyły znacznie wcześniej – wtedy, kiedy dinozaury. 

ice age

Jak wyglądali ludzie epoki lodowcowej? W Muzeum Archeologicznym w Krakowie możecie nie tylko ich zobaczyć, ale nawet zrobić sobie wspólne zdjęcie!

galaretka

Choć klimat był trudny – było zimno i wiał mroźny wiatr – neandertalczycy, którzy zamieszkiwali tutejsze tereny, świetnie się do niego przystosowali! Które cechy świadczą, że żyli w arktycznym klimacie?

przejscie

odwracana-ikona

TAK! Taki nos bardziej ogrzewał wdychane zimne powietrze

neandertalczycy

Na szczęście klimat się ocieplał, a lodowiec topniał. A co pozostaje po topniejącym lodzie? Kałuże! Olbrzymi lądolód, przemieszczając się, niszczył i żłobił teren. W takich zagłębieniach powstało wiele dużych kałuż – jezior. Największe z nich, Bałtyckie Jezioro Lodowe, było początkiem Morza Bałtyckiego.

Mnóstwo, i to w całej Europie! To za mną to jezioro Garda - polodowcowe jezioro w północnych Włoszech. A w Polsce? Zdecydowana większość naszych jezior to jeziora polodowcowe! 


jeziora lodowiec

Klikając w klepsydrę poznaj historię Bałtyku.

ancylusowe

Jak myślicie, które zwierzę jest pozostałością z arktycznego okresu Bałtyku?


toogle_powieksz

Tak, to foka! Bałtyk się ocieplił, jednak foki się dostosowały i mieszkają tu do dziś. 

Ostatni okres tworzenia się Bałtyku to już nie tak bardzo słone Morze Mya – ten etap trwa do dziś. Mya to łacińskie imię pewnego mięczaka – małży. Może uda Ci się ją wyłowić?

zniknij

Morze Mya na przestrzeni lat, stało się znanym nam Morzem Bałtyckim. Niezwykła historia, prawda? Koniecznie pomyślcie o niej, słuchając szumu bałtyckich fal.



Historia Bałtyku ma ponad 12 tysięcy lat i wiecie co? Jak na morze to naprawdę niedużo – Bałtyk jest najmłodszym morzem świata!


jak stary jest baltyk

I jak, potraficie już odpowiedzieć na pytanie, jak powstało Morze Bałtyckie? Mnie się już wszystko pomieszało – trzeba to koniecznie nieco poukładać.

lodowiec jezioro morze

Nasze morze nieprędko stanie się jeziorem – prawdopodobnie będzie się powiększało, bo poziom wody na Ziemi stale się podnosi. Jednak w dalszej przyszłości naukowcy przewidują, że faktycznie Bałtyk znów zamieni się w jezioro, aż w końcu zniknie, ale nie martwcie się – stanie się to dopiero za dziesiątki milionów lat!

przyszlosc baltyku

shake

swing_pojaw

Opracowanie: Adelina Pociecha 
Czytała: Agata Pociecha
 
Współpraca: 
Karolina Bielecka - Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN w Krakowie 
Piotr Olejniczak - Muzeum Geologiczne AGH w Krakowie 

Agnieszka Żero - Muzeum Archeologiczne w Krakowie 
Redakcja: Agata Tokarska 
Zdjęcia: foka - Mateusz Włodarczyk; wizja Ziemi w plejstocenie - Ittiz; meduza - de:Benutzer:BS Thurner Hof; mewa - Kathy2408;

Jak powstało Morze Bałtyckie?